जलनबाट ज्यान जाने घटना कम गर्न प्राथमिक उपचारसम्बन्धी जनशक्ति आवश्यक

मंसिर १५, २०८२ सोमबार १५:१०:३० | सम्झना महर्जन

काठमाण्डाै – दोलखा घर भई काठमाण्डौको कलङ्की बस्दै आएकी जेनी खड्का ६ वर्षअघि अचानक एसिड आक्रमणमा पर्नुभयो । बाटोमा हिँडिरहँदा चिनजान भएकै व्यक्तिले प्रहार गरेको एसिड घाँटी र छातीमा पर्‍याे । बाटोमा हिँडिरहेका अरू मानिसले उहाँलाई सहयोग गरे । तर अस्पताल लैजान मात्रै हतार गरिँदा प्राथमिक उपचारमा कसैको ध्यान पुगेन ।

हतारमा ओम अस्पताल पुर्‍याइयो । तर त्यहाँ जलनको उपचार नहुने भएपछि कीर्तिपुर अस्पताल लगियो । त्यति बेलासम्म एसिडले शरीरको धेरै भागमा जलन भइसकेको थियो । त्यति बेला समयमै प्राथमिक उपचार पाएको भए शरीरमा एसिड धेरै फैलन पाउँदैन थियो भन्ने उहाँलाई अहिले लाग्छ ।

एसिड आक्रमण भएपछि समयमै प्राथमिक उपचार पाउन नसकेकी जेनी अहिले यही विषयमा जनचेतना र परामर्श दिने काम गर्नुहुन्छ । सगुन नेपाल नामको एउटा गैरसरकारी संस्थाको पहलमा उहाँले आफूजस्तै जलनको पीडा भोगेकाहरूलाई परामर्श र जनचेतना जगाउने काम गर्न थाल्नुभयो । पछि कीर्तिपुर अस्पतालले नै उहाँलाई काम गर्ने अवसर दियो । अहिले उहाँ कीर्तिपुर अस्पतालको जलन सर्जिकल विभागमा कार्यरत हुनुहुन्छ ।

जेनी अहिले आफूले भोगेको जस्तै शारीरिक र मानसिक पीडाबाट अरू प्रताडित नहुन् भनेर हौसला र प्रेरणा दिने गर्नुहुन्छ । उहाँका अनुसार जलनपछि बिरामीलाई अस्पतालसम्म पुर्‍याउँदा पानी पिउने र शरीर पानीले भिजाउने जस्ता प्राथमिक उपचारमा विशेष ध्यान दिन नसकेर जलनबाट धेरैले अकालमा ज्यान गुमाउने गरेका छन् । शरीरलाई पानीले भिजाउनुपर्नेमा धेरैले आइस, घिउकुमारी, मलमलगायतको प्रयोग गर्दा यसले झन् स्वास्थ्यमा जटिलता बढाइरहेको उहाँ बताउनुहुन्छ ।

जलनमा प्राथमिक उपचार

घरबाहिर वा घरभित्र जुनसुकै ठाउँमा विभिन्न कारणले शरीरमा जलन हुन सक्छ । जलन हुनेबित्तिकै त्यो भागमा निरन्तर पानी बगाउन सकेमा शरीरका अरू भागमा फैलनबाट रोक्न सकिने कीर्तिपुर अस्पतालका निर्देशक डा. किरण किशोर नकर्मी बताउनुहुन्छ । उहाँका अनुसार शरीरमा जलन भएको भागमा पानीले अझ गहिरो घाउ बन्न दिँदैन । शरीरको १५ प्रतिशत वा त्योभन्दा बढी भाग जलेको छ भने यसले शरीरका विभिन्न अङ्गमा क्षति पुर्‍याउने सम्भावना धेरै हुन्छ । स्वास्थ्य संस्थासम्म नपुगुन्जेल बिरामीलाई जीवनजल वा पानी खुवाइरहनुपर्छ । यो बिरामीलाई गर्ने सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्राथमिक उपचार हो । यसले शरीरका अङ्गमा हुने खराब असरलाई रोक्ने उहाँ बताउनुहुन्छ । कुनै पनि कारणले शरीरमा जलन भइहालेमा सबैभन्दा पहिला बिरामीको शरीरबाट कपडा र गहना लगाइरहेको छ भने तत्काल हटाइहाल्नुपर्ने निर्देशक नकर्मीको सुझाव छ ।

प्राथमिक उपचारमा के के गर्ने ?

जल्नेबित्तिकै सुरक्षित ठाउँमा राख्ने
शरीरबाट कपडा र गहना हटाइदिने
जलेका भागमा सफा पानी निरन्तर आधा घण्टासम्म बग्न दिने
अस्पताल नपुगुञ्जेल वा २४ घण्टासम्म पानी वा जीवनजल पिउन दिइरहने
छिटोभन्दा छिटो स्वास्थ्य केन्द्र पुर्‍याउने
जलेको भागमा टुथपेस्ट, घिउकुमारी, गोलभेँडाजस्ता कुनै पनि वस्तु नदल्ने

प्राथमिक उपचारसम्बन्धी जनशक्ति निर्माणमा पालिकाको भूमिका महत्त्वपूर्ण

नेपालमा जलनसम्बन्धी प्राथमिक उपचारमा जनचेतनाको अभाव रहेको विज्ञहरू बताउँछन । धेरै बिरामीलाई प्राथमिक उपचारभन्दा हतारहतार अस्पताल पुर्‍याउने गरिन्छ । जलन पीडितलाई समयमै प्राथमिक उपचार गर्न सकेमा धेरैको ज्यान बचाउन सकिने डाक्टरहरूको भनाइ छ । यसका लागि प्राथमिक उपचारको विषयमा अभियान र चेतना बढाउन जरुरी रहेको कीर्तिपुर अस्पतालका निर्देशक डा. किरण किशोर नकर्मी बताउनुहुन्छ । यसका लागि पालिकाहरूको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुने उहाँको भनाइ छ ।

‘पालिकाहरूले प्राथमिक उपचारसम्बन्धी जनशक्ति बढीभन्दा बढी तयार गर्न सकेमा जलनसम्बन्धी मात्र नभई अरू कारणबाट हुने मृत्युदरलाई पनि रोक्न सकिन्छ’, उहाँले भन्नुभयो ।

अन्तिम अपडेट: मंसिर २२, २०८२

Disclaimer:

उज्यालोका खबर फेसबुक, इन्स्टाग्राम, एक्स ट्वीटर र यूट्युबमा हेर्न तथा उज्यालो रेडियो नेटवर्क ९० मेगाहर्जसँगै देशभरका विभिन्न एफएम रेडियोहरुबाट पनि सुन्न सकिन्छ । उज्यालोमा प्रकाशित तथा प्रसारित सामग्री यस संस्थाको स्वतन्त्र, निष्पक्ष र तथ्यमा आधारित सम्पादकीय नीतिबाट निर्देशित छन् र गल्ती नहोस भन्नेमा सचेतता अपनाएर तयार पारिएका छन् । प्रकाशन र प्रसारण भएका सामग्रीको विषयमा तपाईको गुनासो, प्रतिकृया र सुझावलाई हार्दिक स्वागत गर्दै गल्ती भएको पाईएमा तत्काल सच्याइने जानकारी गराईन्छ । उज्यालोबाट प्रकाशन तथा प्रसारण हुने सामग्रीको प्रतिलिपि अधिकार यस संस्थामा निहीत रहेकोले संस्थाको अनुमति विना समाचारको नक्कल उतार्ने, पुनरुत्पादन, प्रशारण वा फोटोकपी गर्न पाइदैन । कसैले त्यसो गरेमा कानूनी कार्वाही हुन सक्नेछ ।

सम्झना महर्जन

सम्झना महर्जन उज्यालाेमा कार्यरत हुनुहुन्छ ।

तपाईको प्रतिक्रिया

नाम (अनिवार्य)

इमेल (अनिवार्य) (गोप्य राखिनेछ)

प्रतिक्रिया दिनुहोस्